Rzemiosło w Dialogu: małopolska delegacja z wizytą studyjną w województwie lubuskim

Małopolska delegacja poznawała lubuskie doświadczenia w kształceniu zawodowym i rzemiośle

W dniach 14–16 września 2026 r. przedstawiciele Małopolskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Krakowie uczestniczyli w wizycie studyjnej w województwie lubuskim. Wyjazd został zorganizowany w ramach projektu „Rzemiosło w Dialogu” i służył wymianie doświadczeń oraz dobrych praktyk w obszarze kształcenia zawodowego, rzemiosła i rynku pracy.

W skład małopolskiej delegacji weszli m.in. przedstawiciele Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji Województwa Małopolskiego oraz członkowie zarządu Małopolskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości. Wizyta odbyła się we współpracy z Wojewódzkim Zespołem Koordynacji Województwa Lubuskiego oraz Lubuską Izbą Rzemieślniczą w Gorzowie Wielkopolskim.

Praktyczny wymiar kształcenia zawodowego

Jednym z punktów programu była wizyta w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego „Elektryk” w Nowej Soli. Uczestnicy poznali działalność placówki, jej ofertę edukacyjną oraz doświadczenia związane z rozwijaniem nowoczesnego kształcenia zawodowego.

CKZiU „Elektryk” to szkoła z 80-letnią tradycją, w której obecnie uczy się ponad 1100 uczniów liceum i technikum. Placówka kształci m.in. przyszłych elektryków, informatyków, ekonomistów, mechatroników, programistów, techników reklamy i budownictwa oraz specjalistów w zakresie urządzeń i systemów energetyki odnawialnej. Szkoła współpracuje z kilkudziesięcioma przedsiębiorstwami i posiada doświadczenie w realizacji krajowych oraz międzynarodowych projektów edukacyjnych.

Szczególne zainteresowanie uczestników wzbudziło działające przy szkole Branżowe Centrum Umiejętności w dziedzinie elektromobilności. Centrum prowadzi szkolenia zawodowe i branżowe skierowane do uczniów, nauczycieli oraz osób dorosłych. Dotychczas z jego oferty skorzystało ponad 270 uczestników.

Zaprezentowano również przykłady innowacyjnych rozwiązań stosowanych w edukacji zawodowej, w tym hybrydowy model kształcenia praktycznego, ćwiczenia wykorzystujące programy matematyczne i symulacyjne, interaktywne filmy dydaktyczne oraz moduły szkoleniowe oparte na technologii wirtualnej rzeczywistości. Omówiono także rezultaty projektów Erasmus+ i innych przedsięwzięć międzynarodowych, dzięki którym uczniowie rozwijają kompetencje zawodowe, cyfrowe, językowe i społeczne.

Rozmowa o roli rzemiosła

Ważnym elementem wizyty było spotkanie „Rzemiosło w systemie kształcenia zawodowego – rola, wyzwania i możliwości współpracy”, które odbyło się 15 września w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze.

Rozmowy dotyczyły roli rzemiosła w przygotowaniu młodych ludzi do wejścia na rynek pracy, organizacji praktycznej nauki zawodu oraz współpracy pomiędzy rzemieślnikami, szkołami, pracodawcami i administracją publiczną. Uczestnicy wymieniali się doświadczeniami związanymi z dostosowywaniem kształcenia do zmieniających się potrzeb gospodarki, rozwijaniem kompetencji uczniów oraz zwiększaniem atrakcyjności zawodów rzemieślniczych.

Punktem wyjścia do dyskusji było hasło: „Wszyscy potrzebujemy uczniów. A uczniowie potrzebują mistrzów”. Podkreślono, że bez bezpośredniej relacji ucznia z doświadczonym rzemieślnikiem trudno zachować ciągłość wielu profesji i skutecznie przekazywać wiedzę, której nie można zdobyć wyłącznie podczas zajęć teoretycznych. To właśnie w warsztacie młody człowiek poznaje rzeczywiste warunki pracy, uczy się odpowiedzialności, dokładności, samodzielności oraz właściwego podejścia do klienta.

Przykłady zawodów takich jak obuwnictwo, kaletnictwo, mechanika pojazdowa czy zduństwo pokazały, że dostęp młodych ludzi do doświadczonych mistrzów jest bardzo zróżnicowany. W niektórych profesjach unikatowa wiedza przekazywana jest jedynie nielicznym uczniom, a w innych brakuje młodocianych pracowników zainteresowanych rozpoczęciem nauki. Taka sytuacja zwiększa ryzyko przerwania ciągłości kształcenia oraz zaniku części tradycyjnych umiejętności rzemieślniczych.

W trakcie spotkania zwrócono uwagę na malejącą liczbę zakładów przyjmujących młodocianych pracowników, problemy z sukcesją oraz trudności w zachęcaniu młodzieży do wyboru zawodów rzemieślniczych. Wyzwaniem jest również niewystarczająca obecność przedstawicieli rzemiosła w procesach konsultacyjnych i decyzyjnych dotyczących edukacji, przedsiębiorczości oraz rynku pracy.

Podkreślono jednocześnie, że współczesne rzemiosło nie może być prezentowane wyłącznie przez pryzmat tradycji. Młodzi ludzie powinni zobaczyć nowoczesne warsztaty, specjalistyczne elektronarzędzia, nowe technologie i realne możliwości rozwoju zawodowego. Przykładem takiego podejścia jest Akademia DEWALT działająca w Zespole Szkół Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Krakowie, która umożliwia uczniom klasy wielozawodowej zdobywanie podstawowych umiejętności związanych z obsługą nowoczesnych narzędzi.

Spotkanie potwierdziło, że przyszłość rzemiosła zależy od współpracy wielu środowisk. Potrzebne są silne organizacje, trwałe partnerstwa oraz skuteczna promocja zawodów. Samorządy, szkoły, cechy, izby rzemieślnicze i przedsiębiorcy powinny wspólnie tworzyć warunki, w których mistrzowie będą mogli przekazywać wiedzę, a młodzi ludzie otrzymają atrakcyjną i odpowiadającą współczesnym realiom ścieżkę rozwoju zawodowego.

Spotkanie w Centrum Kształcenia Praktycznego w Zielonej Górze

Kolejnym punktem wizyty było spotkanie w Centrum Kształcenia Praktycznego w Zielonej Górze. Ostatni już blok merytoryczny poświęcono praktycznemu przygotowaniu uczniów do wykonywania zawodu oraz współpracy szkół z przedsiębiorcami i organizacjami branżowymi.

Przedstawiciele Zespołu Szkół Zawodowych PBO sp. z o.o. zaprezentowali działalność placówki oraz sposób organizacji warsztatów szkolenia praktycznego. Prezentacja stała się punktem wyjścia do rozmowy o znaczeniu odpowiednio wyposażonej bazy dydaktycznej, nauki w warunkach zbliżonych do rzeczywistego środowiska pracy oraz dostosowywania procesu kształcenia do potrzeb pracodawców.

Swoją działalność przedstawiło również Stowarzyszenie Branży Wykończeniowej z Zielonej Góry. Organizacja wspiera rozwój osób i firm związanych z branżą wykończeniową oraz budowlaną. Prowadzi szkolenia teoretyczne i praktyczne, pomaga w zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, a także upowszechnia wiedzę o nowych technologiach, materiałach, narzędziach i standardach wykonawczych.

Aktywność Stowarzyszenia w mediach społecznościowych pokazuje praktyczny charakter podejmowanych działań. Publikowane materiały prezentują szkolenia i warsztaty, pracę z wykorzystaniem specjalistycznych narzędzi oraz inicjatywy służące podnoszeniu kwalifikacji wykonawców. Profile społecznościowe pełnią również funkcję edukacyjną i integracyjną – umożliwiają dzielenie się wiedzą, prezentowanie dobrych praktyk oraz budowanie społeczności osób związanych z branżą wykończeniową.

Stowarzyszenie uczestniczy ponadto w wydarzeniach branżowych i współpracuje z partnerami reprezentującymi sektor budowlany. Działania te pomagają łączyć środowisko edukacyjne z praktykami, producentami i przedsiębiorcami oraz ułatwiają dostęp do aktualnej wiedzy technicznej.

Wizyta pokazała, jak duże znaczenie dla jakości edukacji zawodowej ma trwałe partnerstwo szkół, organizacji rzemieślniczych, przedsiębiorców i instytucji publicznych. Była także okazją do poznania rozwiązań wdrażanych w województwie lubuskim oraz rozmowy o możliwościach ich wykorzystania i rozwijania w ramach współpracy międzyregionalnej.

Dziękujemy wszystkim instytucjom, gospodarzom spotkań i uczestnikom za otwartość, inspirujące rozmowy oraz podzielenie się wiedzą i doświadczeniem. Liczymy, że nawiązane kontakty staną się podstawą kolejnych wspólnych działań na rzecz nowoczesnego kształcenia zawodowego i rozwoju rzemiosła.

Wizyta studyjna została zrealizowana w ramach projektu „Rzemiosło w Dialogu”, finansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.